Otrzymanie pozwu nigdy nie jest sytuacją komfortową, nawet jeśli się go spodziewamy. Gdy otrzymujemy korespondencję z sądu, w kopercie mogą znajdować się różne dokumenty. Jeśli znajduje się tam wyłącznie pozew z załącznikami i pouczeniami, ale nie ma nakazu zapłaty – ten artykuł jest właśnie dla Ciebie. Dowiesz się, czy złożenie odpowiedzi na pozew jest obowiązkowe, czy warto to zrobić oraz jak napisać taką odpowiedź. Jeśli natomiast w kopercie z sądu otrzymałeś także nakaz zapłaty, zobacz artykuł: Sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.
Czy odpowiedź na pozew jest obowiązkowa i czy warto ją złożyć?
W pierwszej kolejności z sądu przychodzi pismo zatytułowane „doręczenie odpisu pozwu” lub podobnie. Wraz z tym pismem, w kopercie sąd umieszcza pozew wraz z załącznikami, a także dość długie pouczenie o prawach i obowiązkach pozwanego. Sąd w treści pisma wzywa do złożenia odpowiedzi na pozew (zazwyczaj w terminie dwóch tygodni).
Przepisy nie zawierają wprost obowiązku złożenia odpowiedzi na pozew. Choć w 2019 roku wprowadzono przepis, zgodnie z którym „sąd wzywa pozwanego do złożenia odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie nie krótszym niż dwa tygodnie”, to nie jest to równoznaczne z tym, że złożenie odpowiedzi na pozew jest obligatoryjne (obowiązkowe).
Jednakże bardzo zalecam, aby złożyć odpowiedź na pozew, ponieważ takie pismo jest głównym sposobem obrony swoich interesów w procesie sądowym. Przede wszystkim możemy odnieść się merytorycznie do twierdzeń zawartych w pozwie – zaprzeczyć faktom, przedstawić swoją wersję wydarzeń, przedstawić sądowi dodatkowe informacje lub dokumenty, a także złożyć wniosek np. o przesłuchanie świadków. Możemy także złożyć różnego rodzaju wnioski formalne, np. wniosek o przeprowadzenie rozprawy bez naszej obecności lub o skierowanie sprawy do mediacji.
Uwaga – odpowiedź na pozew jest ostatnim momentem na podniesienie niektórych zarzutów procesowych, np. wskazanie, że umówiliśmy się z przeciwnikiem na mediację przedsądową (art. 2021 Kodeksu postępowania cywilnego) lub na sąd polubowny (art. 1165 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego), albo że w pozwie nieprawidłowo została oznaczona wartość przedmiotu sporu (art. 25 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeśli nie złożymy odpowiedzi na pozew – utracimy możliwość powołania niektórych zarzutów.
Czy warto zignorować, przemilczeć pozew?
W mojej ocenie, niezłożenie odpowiedzi na pozew jest po prostu nieracjonalne i nieopłacalne. Nawet jeśli uważamy, że pozew jest oparty na przekręconych (przeinaczonych), wyolbrzymionych czy wręcz zmyślonych faktach, to w naszym interesie jest, aby podjąć obronę przed pozwem. Zdarza się nawet, że pozew został omyłkowo skierowany wobec niewłaściwej osoby. Nie możemy takich spraw bagatelizować i pominąć ich milczeniem. Złożenie odpowiedzi na pozew nie podlega opłacie sądowej, a daje nam szansę na przedstawienie sądowi naszego stanowiska i przekonanie go do oddalenia powództwa lub nawet odrzucenia pozwu. Nie mając odpowiedzi na pozew, sąd oprze się wyłącznie na pozwie i na tej podstawie może wydać wyrok.
Pamiętaj też, że nawet jeśli po wstępnej ocenie uważasz pozew za zasadny, to warto złożyć odpowiedź na pozew. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy, ale życie pisze różne scenariusze. Czasami warto od razu uznać powództwo, co może pozwolić uniknąć kosztów procesu. Czasami warto podjąć walkę przed kosztami ubocznymi, np. niewłaściwie obliczonymi odsetkami. Czasami pozwem dochodzone są roszczenia przedawnione. Czasami warto zaproponować ugodę sądową i wynegocjować korzystniejsze warunki spłaty.
Warto powierzyć analizę sprawy radcy prawnemu, który oceni pozew z perspektywy swojej wiedzy prawniczej i doświadczenia, a dzięki temu opracuje właściwą taktykę procesową.
Co się dzieje w przypadku braku odpowiedzi na pozew?
Niezłożenie odpowiedzi na pozew w wyznaczonym przez sąd terminie może spowodować, że sąd potraktuje nasze milczenie jako przyznanie prawdziwości twierdzeń wskazanych w pozwie. Sąd może więc uznać pozew za w pełni uzasadniony i na tej podstawie wydać tzw. wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, czyli bez udziału stron.
Art. 339 Kodeksu postępowania cywilnego:
§ 1. Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew.
§ 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Wydanie przez sąd wyroku zaocznego znacząco komplikuje możliwość obrony, więc należy temu zapobiec (składając wcześniej odpowiedź na pozew). Co prawda można jeszcze złożyć sprzeciw od wyroku zaocznego, ale po pierwsze podlega on opłacie sądowej, a po drugie – nasze twierdzenia i dowody mogą zostać pominięte jako spóźnione (o czym poniżej). Ponadto, wyrok zaoczny posiada tzw. rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że nawet jeszcze zanim stanie się prawomocny może zostać skierowany do komornika sądowego.
Ważne!
Mówiąc wprost – lepiej nie komplikować swojej sytuacji procesowej. Korzystniej jest podjąć obronę najwcześniej jak to możliwe, składając odpowiedź na pozew w wyznaczonym przez sąd terminie.
Uwaga – sąd może nałożyć obowiązek wniesienia odpowiedzi na pozew
Przepisy dają sądowi możliwość nałożenia na pozwanego obowiązku, aby w odpowiedzi na pozew wskazał wszystkie twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w toku dalszego postępowania. Jeśli w piśmie z sądu zostały zawarte sformułowania jak na przykład:
- „w odpowiedzi na pozew należy zgłosić wszelkie twierdzenia”,
- „w odpowiedzi na pozew pozwany powinien zgłosić wszelkie zarzuty”,
- „pozwany obowiązany jest zgłosić w odpowiedzi na pozew wszystkie dowody”
to powinniśmy potraktować wniesienie odpowiedzi na pozew za obowiązkowe. Otrzymanie takiego pisma z sądu powoduje, że wszelkie późniejsze twierdzenia i dowody mogą zostać przez sąd pominięte, co znacznie utrudni naszą sytuację procesową.
Art. 205[3] § 2 Kodeksu postępowania cywilnego
Przewodniczący może zobowiązać stronę, by w piśmie przygotowawczym podała wszystkie twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w toku dalszego postępowania. W takim przypadku twierdzenia i dowody zgłoszone z naruszeniem tego obowiązku podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, iż ich powołanie w piśmie przygotowawczym nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później.
Jeśli zatem sąd nałożył na nas tego rodzaju obowiązki, to tym bardziej powinniśmy podjąć obronę składając odpowiedź na pozew w wyznaczonym terminie.
Uwaga – odpowiedź na pozew w sprawach gospodarczych
Obowiązek złożenia odpowiedzi na pozew istnieje w sprawach gospodarczych, czyli przede wszystkim w sporach pomiędzy przedsiębiorcami. Zgodnie z art. 4855 Kodeksu postępowania cywilnego, pozwany jest obowiązany powołać wszystkie twierdzenia i dowody w odpowiedzi na pozew. Późniejsze twierdzenia i dowody podlegają pominięciu przez sąd, chyba że strona uprawdopodobni, że ich powołanie nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. Powoduje to, że wniesienie odpowiedzi na pozew jest obowiązkowe w takiej sprawie; jeśli nie złożymy odpowiedzi na pozew, to późniejsza obrona może być prawie niemożliwa.
Jak napisać odpowiedź na pozew – wzór
Odpowiedź na pozew jest pismem procesowym i jednocześnie tzw. pismem przygotowawczym. Warto zatem pamiętać, że dokument ten powinien spełniać takie wymogi, jak wszelkie inne pisma kierowane do sądu. Do niezbędnych elementów należą między innymi:
- oznaczenie sądu (np.: Sąd Rejonowy w Białymstoku),
- imiona i nazwiska stron biorących udział w sprawie i ich przedstawicieli ustawowych oraz pełnomocników,
- informacja, że pismo jest odpowiedzią na pozew,
- podpis pozwanego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika,
- spis załączników.
Oczywiście w odpowiedzi na pozew pozwany powinien odnieść się do twierdzeń stawianych przez powoda – potwierdzić fakty, które są prawdą i wprost zaprzeczyć tym zdarzeniom, które nie miały miejsca. Warto podkreślić, że w odpowiedzi na pozew należy wskazać dowody, które potwierdzają nasze stanowisko i będą mogły zostać przedstawione na rozprawie. Pozwany może także przedstawić swoje własne żądania lub wnioski oraz ich podstawy prawne.
Przykład odpowiedzi na pozew – wzór pisma w hipotetycznym, bardzo prostym stanie faktycznym:
Białystok, dnia 4 marca 2026 r.
Sąd Rejonowy w Białymstoku
I Wydział Cywilny
ul. Adama Mickiewicza 103, 15-950 Białystok
Powód: Mariusz Nowak, ul. ….
Pozwany: Jan Kowalski, PESEL nr …, ul. ….
Sygn. akt: I C 0123/26
ODPOWIEDŹ NA POZEW
W imieniu własnym wnoszę o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powoda kosztami postępowania. Wnoszę o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka Janiny Kowalskiej (ul. ….) na potwierdzenie faktu, że pożyczka została spłacona. Podnoszę zarzut spełnienia roszczenia w całości przed wytoczeniem powództwa.
UZASADNIENIE
Powód wnosi o zasądzenie kwoty 30 000 zł tytułem zwrotu pożyczki udzielonej mi w dniu 1 lutego 2025 roku. Przyznaję, że pożyczka została mi rzeczywiście udzielona w takiej wysokości. Zgodnie z umową miała być spłacona do dnia 30 czerwca 2025 roku.
Jeszcze przed upływem terminu płatności spłaciłem pożyczkę w całości. Nie posiadam pisemnego potwierdzenia wpłaty, jednakże zapłaty dokonałem w obecności mojej żony Janiny Kowalskiej. Potwierdzi ona datę spłaty pożyczki oraz kwotę, jaką powód otrzymał ode mnie w gotówce.
Mając to na uwadze, powództwo powinno zostać oddalone w całości.
Jan Kowalski
Załącznik:
odpis odpowiedzi na pozew.
Odpowiedź na pozew – ile egzemplarzy należy złożyć?
Należy przygotować co najmniej trzy egzemplarze odpowiedzi na pozew. Jeden egzemplarz należy zachować sobie, a pozostałe dwa przesłać do sądu. Sąd jeden z tych egzemplarzy przekaże powodowi (osobie, która wniosła pozew). Oczywiście jeśli w sprawie występuje więcej stron, to należy przekazać sądowi odpowiednio większą liczbę egzemplarzy odpowiedzi na pozew – aby każda strona mogła otrzymać z sądu swój egzemplarz.
Wysłanie sądowi odpowiedzi na pozew w jednym egzemplarzu będzie tzw. brakiem formalnym. Sąd wezwie nas do przesłania dodatkowych egzemplarzy, czyli przesłania tzw. odpisu (lub odpisów) odpowiedzi na pozew. Powinniśmy niezwłocznie zastosować się do wezwania sądu w terminie wskazanym w piśmie z sądu. Sąd nie sporządzi za nas odpisu (kopii) naszej odpowiedzi na pozew – jest to obowiązek pozwanego.
Podsumowanie
Podsumowując, należy wskazać, że odpowiedź na pozew jest jednym z najważniejszych pism w procesie sądowym. Jest to jednocześnie pismo dość mocno sformalizowane, ponieważ co do zasady powinno całościowo przedstawiać nasze stanowisko, w tym wszelkie twierdzenia, zarzuty i dowody.
Posiadanie pełnomocnika procesowego – jakim jest także radca prawny – pozwala na skorzystanie z jego wiedzy i doświadczenia, w tym umiejętności formułowania zarzutów procesowych oraz wniosków dowodowych. Radca prawny kompleksowo reprezentuje pozwanego przed sądem w toku całej sprawy sądowej, w tym na rozprawach. Radca prawny przygotowuje i składa w imieniu klienta wszelkiego rodzaju pisma procesowe, w tym m.in. odpowiedź na pozew. Nasza Kancelaria ma siedzibę w Białymstoku, ale zajmujemy się sprawami z całej Polski, także zdalnie.
Autor artykułu:
tel. (+48) 452-808-508
LIVROS Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Jarmoc
ul. Wyszyńskiego 2/1 lok. 114, Białystok
https://www.livros-kancelaria.pl/
Jeśli uważasz, że Twoje interesy wymagają pomocy radcy prawnego, nie wahaj się i skontaktuj się z naszą Kancelarią. Jesteśmy gotowi, by Ci pomóc.
- Odpowiedź na pozew – jak napisać i czy jest to obowiązkowe? - 04.03.2026
- KSeF – aneks do umowy biura rachunkowego - 26.02.2026
- Rozwiązanie spółki cywilnej – kompleksowy poradnik - 06.02.2026
