Przepisy prawne zmieniają się nieustannie. W lutym 2025 r. uchwalono zmiany w prawie, które mogą wpłynąć na Państwa firmy, m.in. w zakresie zatrudniania cudzoziemców i sztucznej inteligencji. Z kolei w marcu czeka nas m.in. wydłużenie urlopu macierzyńskiego dla rodziców wcześniaków oraz nowe obowiązki dla eksporterów. Zapraszam do zapoznania się z poniższymi informacjami o najważniejszych, w mojej ocenie, wydarzeniach w lutym oraz o nadchodzących zmianach w marcu 2025 roku. Opisane poniżej zmiany mogą wpłynąć na codzienne funkcjonowanie Państwa firm i ich rozwój, dlatego tym bardziej zachęcam do tej krótkiej lektury, która zajmie nie więcej niż 5 minut.
Na końcu artykułu zamieściłem także krótkie kalendarium zawierające najważniejsze terminy upływające w najbliższym miesiącu, a dodatkowo aktualne wskaźniki ekonomiczne, pozwalające na ocenę bieżącej sytuacji gospodarczej w kraju.
Najważniejsze wydarzenia i zmiany przepisów w lutym 2025:
Sejm 21 lutego 2025 r. uchwalił ustawę o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom
Ustawa trafi teraz do Senatu. Nowa ustawa ma ograniczyć nadużycia, usprawnić procedury, zmniejszyć zaległości załatwiania spraw przez urzędy oraz zapewnić pełną elektronizację postępowań. Ustawa przewiduje zniesienie procedury tzw. testu rynku pracy (tj. obowiązku sprawdzenia, czy na miejsce pracy, które ma zająć cudzoziemiec, jest możliwość zatrudnienia osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy). Zaostrzone mają zostać sankcje za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców – złamanie przepisów zagrożone ma być karą grzywny w wysokości od 3 do 50 tys. zł (obecnie od 1 do 30 tys. zł) za każdy przypadek takiego zatrudnienia. Ponadto kontrole u podmiotów powierzających pracę cudzoziemcom będą mogły być przeprowadzane bez zapowiedzi. Co równie istotne, jednocześnie uchwalono zaostrzenie sankcji za inne wykroczenia przeciwko prawom pracownika (nawet, gdy nie są oni cudzoziemcami): za zatrudnienie pracownika na umowę cywilnoprawną, gdy powinna to być umowa o pracę, za brak wypłaty wynagrodzenia w określonym terminie lub jego bezpodstawne obniżenie, a także za nieprzestrzeganie przepisów lub zasad BHP. Wprowadzony ma zostać również nowy typ wykroczenia: niewypłacenie przez okres co najmniej trzech miesięcy wynagrodzenia za pracę (za co ma grozić grzywna od 5 do 60 tys. zł, a nawet kara ograniczenia wolności). Uchwalona ustawa spotkała się z dużą krytyką ze strony środowisk biznesowych (szczególnie w zakresie niekonsultowanego wcześniej zwiększenia sankcji za wykroczenia przeciwko prawom pracownika), zatem istnieje duża szansa, że ostatecznie zostaną uchwalone przepisy w innym kształcie.
Etap legislacyjny: ustawa w Senacie.
Więcej: https://www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/6866783,nawet-50-tys-zl-grzywny-za-nielegalne-zatrudnienie-kontrole-bez-zapowiedzi-nowa-ustawa-o-pracy-cudzoziemcow-w-polsce.html
Wejście w życie rozporządzenia unijnego w sprawie sztucznej inteligencji (tzw. AI Act)
2 lutego 2025 r. w całej UE wszedł w życie zakaz używania oraz wprowadzania na rynek systemów AI, które zostały uznane za szczególnie niebezpieczne. Zakazane działania obejmują m.in. manipulacje, wykorzystanie słabości osób, dyskryminacyjne scoringi społeczne oraz ocenę ryzyka przestępstwa na podstawie profilowania. Zabronione jest także tworzenie baz danych do rozpoznawania twarzy bez zgody oraz ocenianie emocji pracowników czy uczniów. Wprowadzono wysokie kary za łamanie tych zasad, sięgające do 35 milionów euro lub 7% rocznego obrotu firmy. W Polsce trwają prace nad ustawą o systemach sztucznej inteligencji, mającą doprecyzować przepisy krajowe w tej dziedzinie. Jednakże przepisy ww. rozporządzenia unijnego już obowiązują bezpośrednio, tj. nie wymagają dodatkowej implementacji na gruncie polskiego prawa.
Etap legislacyjny: wejście w życie.
Więcej: https://www.prawo.pl/biznes/ai-act-co-wejdzie-w-zycie-2-lutego-2025,531279.html
Projekt zmiany Prawa zamówień publicznych
3 lutego 2025 r. na stronie Sejmu RP opublikowano poselski projekt zmiany ustawy Prawo zamówień publicznych. Stanowi on reakcję na najnowsze orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Proponowane zmiany mają na celu m.in. wzmocnienie pozycji krajowych wykonawców na rynku zamówień publicznych. Projekt zakłada również urealnienie mechanizmów waloryzacji wynagrodzenia wykonawców i wprowadzenie niedozwolonych postanowień umownych w umowach z zamawiającymi.
Etap legislacyjny: opublikowano projekt ustawy.
Więcej: https://noweprzetargi.pl/3-lutego-2025-roku-do-marszalka-sejmu-wplynal-nowy-projekt-ustawy-zmieniajacej-prawo-zamowien-publicznych/
Wigilia dniem ustawowo wolnym od pracy
1 lutego 2025 r. weszła w życie ustawa zmieniająca ustawę o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw. Ustalono, że dzień 24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia – będzie każdego roku dniem ustawowo wolnym od pracy.
Etap legislacyjny: wejście w życie.
Więcej: https://samorzad.pap.pl/kategoria/aktualnosci/ustawa-w-sprawie-wolnej-wigilii-weszla-w-zycie
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje nowa Polska Klasyfikacja Działalności (tzw. PKD 2025)
Wiele dotychczasowych kodów zostało zmienionych lub podzielono je na części. Wszystkie nowo powstałe firmy muszą już stosować PKD 2025, zaś dotychczasowe firmy muszą zadeklarować nowe kody przy pierwszej zmianie dokonywanej w CEIDG lub w KRS (a w przypadku braku zmian – najpóźniej do końca 2026 roku). W przypadku spółek, konieczna może okazać się zmiana umowy spółki (szczególnie, gdy zmiana kodu PKD dotyczy tzw. przeważającej działalności) – praktyka sądów pokaże, czy zmiana umowy jest wymagana. Przy wyborze nowych kodów PKD można posiłkować się tabelą z tzw. kluczami przejścia (powiązań): https://g.infor.pl/p/_files/38398000/klucze-przejscia-pkd-2007-na-pkd-2025pdf-38398209.pdf
Etap legislacyjny: wejście w życie.
Projektowane zmiany przepisów w zakresie mobbingu i dyskryminacji
W Rządowym Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy (numer projektu: UD183). Projektowane przepisy mają na celu uporządkowanie definicji deliktów prawa pracy związanych z różnymi formami przemocy w miejscu pracy. Projekt zakłada wprowadzenie szeregu zmian mających na celu poprawę ochrony pracowników przed przemocą, mobbingiem i dyskryminacją. Nowe regulacje mają wprowadzić obowiązek wdrażania polityki antymobbingowej przez pracodawców, a także ustanowić zasady prewencji oraz jasno określić odpowiedzialność cywilnoprawną w przypadku naruszeń. Dostosowanie regulacji do standardów unijnych ma zapewnić lepszą ochronę prawną pracowników i usprawnić egzekwowanie przepisów. Projekt podlega obecnie konsultacjom publicznym i opiniowaniu.
Etap legislacyjny: opublikowano projekt ustawy.
Więcej: https://czasopismo.legeartis.org/2025/01/mobbing-molestowanie-dyskryminacja-projekt-2025-obowiazki-malych-firm-nowelizacja-kodeksu-pracy/
Zaostrzenie sankcji za handel z Rosją i Białorusią – nowe obowiązki eksporterów
26 lutego 2025 r. weszła w życie ustawa nowelizująca polską ustawę sankcyjną (tj. ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę […]), dostosowując ją do unijnych przepisów, w tym do 15. pakietu sankcyjnego UE. Nowelizacja wprowadza szczególne obowiązki dla firm zajmujących się eksportem towarów objętych sankcjami do krajów trzecich. Eksporterzy muszą dołączać do zgłoszeń celnych oświadczenia (składane pod rygorem odpowiedzialności karnej) zawierające m.in. potwierdzenie, że tranzyt przez Rosję lub Białoruś jest tylko częścią trasy, a jej początek i koniec znajdują się poza tymi krajami, a także deklarację, że towary nie będą odsprzedawane, przetwarzane ani składowane na terytorium Rosji lub Białorusi.
Etap legislacyjny: wejście w życie.
Więcej: https://gerlach-customs.com/pl-pl/news/nowosci-i-trendy/ustawa-sankcyjna-nowe-wymagania-od-lutego-2025/
Nadchodzące zmiany w prawie w marcu 2025:
Wydłużony urlop macierzyński dla rodziców wcześniaków i dzieci wymagających hospitalizacji po urodzeniu
19 marca 2025 r. wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu pracy, która wydłuża urlop macierzyński rodzicom ww. dzieci. W przypadku dzieci urodzonych przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub tych, które w dniu narodzin ważyły mniej niż 1000 g, będzie przysługiwał uzupełniający urlop macierzyński w wymiarze tygodnia za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu, maksymalnie do 15 tygodni.
Więcej: https://www.rynekzdrowia.pl/Prawo/19-marca-wchodzi-nowy-urlop-specjalny-Wazna-zmiana-w-Kodeksie-pracy,266711,2.html
Najważniejsze terminy w marcu:
- 17 marca upływa termin wpłaty podatku od nieruchomości, podatku leśnego oraz podatku rolnego.
- 31 marca upływa termin na sporządzenie (i podpisanie) rocznego sprawozdania finansowego za 2024 rok. Dotyczy to jednostek, w których rok obrotowy jest zgodny z rokiem kalendarzowym. W praktyce oznacza to większość spółek kapitałowych. O konsekwencjach prawnych (także karnych!) piszę szerzej w innym artykule na blogu: Brak sprawozdań finansowych – czy to przestępstwo?
- 31 marca upływa termin na złożenie deklaracji na podatek CIT (CIT-8) osób prawnych za 2024 rok.
Wybrane aktualne wskaźniki ekonomiczne:
- Dane makroekonomiczne (według GUS) za styczeń 2025 r.:
- Produkt krajowy brutto (PKB): +2,9% w całym 2024 roku w porównaniu z 2023 rokiem (wstępne szacunki),
- Ceny towarów i usług konsumpcyjnych (inflacja CPI): +1,0% w stosunku do poprzedniego miesiąca (+5,3% r/r),
- Ceny produkcji budowlano-montażowej: bez zmian w stosunku do poprzedniego miesiąca (+3,6% r/r),
- Przeciętne nominalne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw: 8 482,47 zł (minus 3,84% w stosunku do poprzedniego miesiąca; +9,2% r/r).
- Indeksy giełdowe w lutym 2025 r. (od 31 stycznia do 27 lutego):
- WIG20 (Polska): +6,42% (dla porównania: styczeń +9,61%),
- S&P 500 (USA): minus 2,96% (dla porównania: styczeń +3,45%),
- DAX (Niemcy): +3,77% (dla porównania: styczeń +8,51%),
- Shanghai Composite (Chiny): +4,92% (dla porównania: styczeń minus 0,37%).
- Subiektywna (ankietowa) ocena koniunktury gospodarczej w lutym 2025 r. (komunikat GUS z 21.02.2025 r.):
- W lutym br. publikowane wskaźniki z większości sektorów wskazują na stabilizację koniunktury w gospodarce.
- W porównaniu z poprzednim miesiącem nieznaczna poprawa koniunktury wystąpiła w handlu detalicznym, przetwórstwie przemysłowym oraz transporcie i gospodarce magazynowej.
- W większości badanych obszarów sygnalizowane jest pogorszenie składowych „diagnostycznych”, natomiast w przypadku „prognostycznych” zgłaszana jest poprawa.
- Jednostki z sekcji działalność finansowa i ubezpieczeniowa (plus 25,3) oceniają koniunkturę najbardziej korzystnie, a wartość wskaźnika zbliżona jest do średniej długookresowej (plus 25,4). Najbardziej pesymistyczne oceny formułują podmioty z sekcji przetwórstwo przemysłowe (minus 8,1).
Autor artykułu:
tel. (+48) 452-808-508
LIVROS Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Jarmoc
ul. Wyszyńskiego 2/1 lok. 114, Białystok
https://www.livros-kancelaria.pl/
Jeśli uważasz, że Twoje interesy wymagają pomocy radcy prawnego, nie wahaj się i skontaktuj się z naszą Kancelarią. Jesteśmy gotowi, by Ci pomóc.
